‘Ga dus op weg’
Mijn zendingsgeschiedenis begint bij dat donkere mannetje dat vrolijk knikkend zijn dankbaarheid toonde als er een dubbeltje in het bijbehorende bakje verdween. Velen van u knikken nu ook, wellicht als teken van herkenning. Maar de geschiedenis van de zending gaat natuurlijk veel verder terug in de tijd en is een lang verhaal. Onmogelijk om in dit kader uitgebreid de revue te laten passeren. Daarom een stukje latere geschiedenis dat onvolledig, maar wel interessant is.
Wat is zending? Er bestaat al enige tijd discussie over de definitie van zending. Dan gaat het over de inhoud van zending en ook over de vraag tot welke bevolkingsgroepen zendelingen zich zouden moeten richten. Tot halverwege de twintigste eeuw was duidelijk wat zending inhield, namelijk: ‘Het brengen van het evangelie van Jezus Christus aan andere volken in andere landen.’ Als gevolg van de ontkerstening en het ontstaan van meer gemengde samenlevingen is men nu geneigd zending te omschrijven als: ‘Het brengen van het evangelie van Jezus Christus aan een crossculturele gemeenschap.’ De motivatie is nog steeds hetzelfde: het zendingsbevel dat Jezus zijn discipelen gaf voordat Hij naar de hemel opsteeg:
‘Ga dus op weg en maak alle volken tot mijn leerlingen, door hen te dopen in de naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest, en hun te leren dat ze zich moeten houden aan alles wat ik jullie opgedragen heb.’
Matteüs 28:18-19
Partnership en hulpverlening Door grote veranderingen van het zendingswerk in de afgelopen jaren spreekt men tegenwoordig liever van ‘missionair werk’. Een van die veranderingen is de ontwikkeling van zending tot partnership. In de vorige eeuw werden zendelingen eropuit gestuurd om kerken ‘te planten’, waar nog geen kerken waren. Dat hebben ze op veel plaatsen goed gedaan, waardoor die noodzaak wegviel. Veel jonge kerken in Afrika, Zuid-Amerika en Azië maken een flinke groei door en kunnen het evangelie in hun eigen gebieden verkondigen. De taak vanuit Nederland is een andere geworden: ondersteuning en samenwerking. Zending is partnership geworden. Voor de opbouw van deze jonge kerken worden er vanuit Nederland verschillende vormen van hulp geboden. Die hulpverlening bestaat niet alleen uit materiële hulp bij de bestrijding van allerlei vormen van armoede, maar is er ook op gericht om de bedoelde kerken te helpen kerk te zijn. Hierbij kun je denken aan economische hulp, maar ook aan ondersteuning van onderwijsprojecten of hulp bij gemeenteopbouwwerk en nog veel meer.
Moderne trends Binnen de evangelicale tak van de moderne zending zijn verschillende trends in opkomst. De inhoud is vaak min of meer hetzelfde, maar de vorm is anders. Een van die trends is het idee om alle volken te bereiken met het evangelie. Met dit doel begonnen de Wycliffe Bijbelvertalers in 1942 aan hun opdracht om alle bevolkingsgroepen in een bepaald gebied te bereiken door hun de Bijbel in eigen inheemse taal aan te bieden.
Het past in onze tijdgeest om korte opdrachten te vervullen. Daartoe is de short-term mission in het leven geroepen: christenen die voor korte tijd – van een paar dagen tot een jaar – zendingswerkzaamheden uitvoeren. Die werkzaamheden brengen in onze tijd de beste resultaten voort als er samengewerkt wordt. Veel zendingsorganisaties geven hier gehoor aan, door onder andere afspraken te maken over wie zich op welk gebied richt of door het uitwisselen van gegevens, ervaringen en ideeën. Veel zendingsorganisaties in Nederland zijn dan ook aangesloten bij MissieNederland (voorheen Evangelische Zendingsalliantie) en de Nederlandse Zendingsraad, het netwerk waar kerken en zendingsorganisaties elkaar ontmoeten, bevragen en uitdagen. Maar niet alleen op afstand wordt er zendingswerk gedaan. Door onze hedendaagse multiculturele samenleving kan de crossculturele zending gewoon in eigen stad, dorp of aan de overkant van de straat plaatsvinden. Veel christenen zijn actief betrokken bij deze vorm van zendingswerk.
En natuurlijk kan het overbrengen van het christelijk geloof ook via de voor ons normale media, zoals radio, tv, internet, muziek, film en alles wat voorbijkomt.
‘Geef het door’ was het thema het februarinummer van Kerk in Zoetermeer. Daar gaat het om, daar gaat dit stukje onvolledige zendingsgeschiedenis over. Geen geschiedenis, maar nu.
• Hanneke Lam
KiZ-REDACTEUR