Uitgave van de Protestantse Gemeente Zoetermeer

Afscheid van Nico en Heleen de Lange

‘De kerk is daar waar je verbondenheid aantreft’




INTERVIEW Twaalf jaar hebben Nico en Heleen de Lange met veel genoegen in ons midden gewoond. Hij als predikant in de protestantse wijkgemeente Zoetermeer-Noord (Ichthuskerk), zij als beeldend kunstenares, gemeentelid en medewerker bij Halte 2717. Eind mei vertrekken ze naar Nieuwendijk in Noord-Brabant. Met dit interview zwaait ook Kerk in Zoetermeer hen uit.

In 2009 kwamen ze vanuit de gemeente Beusichem-Zoelmond naar Zoetermeer Noord. In zijn vorige gemeente was Nico de enige predikant en het trok hem sterk aan om meer in team­verband met collega’s te kunnen samenwerken. Dan was hij in Zoetermeer aan het goede adres, want de collega’s Rein (Algera) en Jaap (van den Akker) ontvingen hem met open armen. En niet alleen zij, ook de beroepingscommissie, de wijkkerkenraad en vele andere gemeenteleden. 
Natuurlijk was het wennen om jezelf ineens dagelijks terug te vinden in wat je toch wel een behoorlijke stad mag noemen. Alleen al de dagelijks vele malen passerende ambulances met indringende sirenes – dat  krijg je als je huis vlak bij het ziekenhuis staat. 

Op elkaar ingespeeld
Vanaf het eerste moment was er een klik met de beide bovengenoemde collega’s. Ze raakten snel op elkaar ingespeeld. Hoewel alle drie theoloog, zijn ze als persoon heel verschillend in karakter en belangstellingsvelden. 
Nico vertelt: ‘Als wij op een zondag alle drie moesten optreden in een dienst, dan bereidden we ons zonder overleg individueel voor. Het uiteindelijk resultaat vormde altijd een geheel, zonder overlappingen. Zo waren wij op elkaar ingespeeld.’ 
Nico benadrukt ook dat de samenwerking met buurtpastor Johan Roest en kerkelijk werker Arianne Lodder meer dan uitstekend is. De laatste volgde Jeanette Vos op die aantrad nadat ds. Jaap van den Akker zomer 2018 naar Den Haag vertrok.

Van drie naar één
Nico en Heleen hebben de hele transitie van drie gemeenten in drie gebouwen (De Olijftak, in het Oranje Nassau College, Ich­thuskerk) naar één kerkgebouw: de Ichthuskerk aan de Parkdreef, vanaf het begin meegemaakt. Essentieel voor Nico was dat al jaren eerder helder was afgesproken om het zo te doen. Dat voorkwam terugkerende discussies die anders veel energie gekost zouden hebben.
Om de eenwording te markeren werd gekozen voor een wandeltocht in processiestijl, met de liturgische elementen van de ene kerk naar de andere, toen het gebouw van de Ichthuskerk de uiteindelijke ene kerkplek werd. 
Dankzij de inzet en grote zelfwerkzaamheid van tientallen vrijwilligers bij de verbouwing, hebben veel mensen de Ichthuskerk omarmd als hún kerk. 
Natuurlijk moesten er nog wel wat deelculturen wegslijten, maar dat is – achteraf gezien – toch best vlot gegaan. 

Van zich doen ‘zien’
Heleen heeft in Zoetermeer ook duidelijk van zich doen horen, of liever gezegd: van zich doen ‘zien’. Haar terecht veel bewonderde schilderijen zijn op veel plaatsen te zien geweest, zelfs tot op een rotonde in Rokkeveen. Ook ons eigen Kerk in Zoetermeer heeft dankbaar van haar artistieke kwaliteiten gebruikgemaakt en werk van haar als illustratie bij een aantal thema’s mogen afdrukken. 
Wat niet zoveel mensen weten is dat ze de Kruisweg ‘Schouwen’ heeft geschilderd. Die moet ze eigenlijk nog een keertje in Zoetermeer exposeren. Kan dat?
Sinds de opening van pioniersplek Halte 2717 werkte zij mee als gastvrouw en zij heeft ook de pastores geregeld ontlast door de gezamenlijke buurtmaaltijden te (bege)leiden. Ook maakte ze zich verdienstelijk bij ‘Druppels om te delen’, gesprekken die door de Halte samen met Piëzo worden gehouden rond allerhande levensvragen. 

Naar Nieuwendijk
En dan komt er toch nog vrij onverwacht een nieuwe uitdaging op hun pad. Nico en Heleen zijn hartelijk ontvangen door de mensen van hun nieuwe gemeente. Voor Heleen was het een speciaal moment toen ze door hun nieuwe pastorie werden rondgeleid. 
De rondleider wees naar de kamer links en zei: ‘Dit is uw werkkamer, dominee, en deze kamer, mevrouw, hadden wij gedacht als schildersatelier.’ Wat moet je dan nog meer zeggen? Bovendien heeft Nieuwendijk ook een paar rotondes …

Met mensen oplopen
Voor de twee definitief afreizen naar ‘het mooie Brabant’ (aldus FM), een korte terugblik op twaalf jaar Zoetermeer. Wat bij Nico als dominante herinnering mee gaat naar het zuiden is grote dankbaarheid voor die jaren in ons midden. Hij heeft ook genoten van het werken in twee gemeenten. Naast Zoetermeer was hij namelijk ook actief in veel andere gemeenten, en de laatste jaren in Benthuizen. 
Nico heeft in zijn Zoetermeerse periode veel geleerd over het pastoraat. Niet alleen door daar extra studie van te maken, maar ook door de ervaringen in het pastoraat zelf. Voor hem gaan het pastoraat en de voorbereiding van de eredienst hand in hand. Pastoraat betekent met mensen oplopen, meegaan en ten slotte ook weer loslaten. Alleen al je aanwezigheid in het pastoraat 
is een belangrijk moment van zingeving.

Hybride kerk
In Zoetermeer werd Nico ook met de neus gedrukt op secularisatie en individualisering: vergrijzing en kerkverlating. Toch ziet hij de toekomst van de kerk niet somber in. Hij ziet weliswaar een wijziging in religieuze belangstelling, maar volgens hem zal er steeds behoefte blijven aan de klassieke eredienst, mogelijk wat meer in de marge. Daarnaast ziet hij veel beweging in andere creatieve vormen van gemeentevorming in experimentele verbanden. Een hybride kerk dus. 
De kracht van de bijbelse verhalen zal nooit wegvallen; ze zullen mensen blijven inspireren om met elkaar verbinding aan te gaan en zo ‘kerk’ te blijven. De kerk is immers daar waar je verbondenheid aantreft. Gewapend met dit optimisme gaan Nico en Heleen met plezier naar Nieuwendijk.
Het ga jullie goed! Het leven is goed in het Brabantse land!

Fien Meiresonne